Thống nhất số liệu kế toán: Chìa khóa giúp doanh nghiệp tránh rủi ro về thuế.

Ngày 31/3/2026, Cục thuế đã có Công văn 1902/CT-CĐS năm 2026 phối hợp ngăn chặn hành vi gian lận thuế sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính Qua công tác quản lý của cơ quan thuế và thông tin từ các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan thuế nhận thấy vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực hiện hành vi gian lận thuế thông qua việc sử dụng phần mềm để vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm.

Trong đó, một hệ thống số được sử dụng để báo cáo với cơ quan thuế và hệ thống sổ còn lại được vận hành nội bộ để ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế với mục tiêu giảm nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước.

Dưới đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế theo quy định:

-     Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán. (Khoản 10 Điều 13 Luật Kế toán 2015) 

-     Trách nhiệm của người nộp thuế  theo Khoản 4 Điều 6 Luật sửa đổi Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Dự trữ quốc gia, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2024 quy định.

• Thực hiện đăng ký thuế, sử dụng mã số thuế theo quy định của pháp luật.
• Khai chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế và các tài liệu cung cấp cho cơ quan thuế trong quá trình giải quyết hồ sơ thuế theo quy định của pháp luật về thuế.

-     Không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp được xem là hành vi trốn thuế ( theo Khoản 2 Điều 143 Luật Quản lý thuế 2019)

-     Hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán có thể bị xử lý hình sự theo quy định tại Điều 221 Bộ luật Hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung) về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Cụ thể, người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện hành vi nêu trên, gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng, hoặc gây thiệt hại dưới 100.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm, thì có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp hiện nay phát sinh việc tồn tại hai hệ thống số liệu kế toán do đặc thù vận hành, chẳng hạn như sử dụng đồng thời dịch vụ kế toán nội bộ và thuê ngoài (đại lý thuế, đơn vị tư vấn). Trong các trường hợp này, việc tồn tại nhiều hệ thống theo dõi là có thể phát sinh, nhưng bắt buộc phải đảm bảo tính thống nhất về bản chất số liệu, bao gồm doanh thu, chi phí, hàng tồn kho và nghĩa vụ thuế.

Do đó, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý: việc có nhiều hệ thống theo dõi nội bộ không bị cấm, nhưng nếu các hệ thống này không đồng nhất số liệu hoặc được sử dụng với mục đích làm sai lệch nghĩa vụ thuế, thì có thể bị xem xét là hành vi vi phạm pháp luật về kế toán và thuế, thậm chí có nguy cơ bị xử lý theo quy định về trốn thuế hoặc trách nhiệm hình sự.

Với kinh nghiệm tư vấn và triển khai dịch vụ tài chính và các thủ tục vế thuế cho nhiều lĩnh vực, ngành nghề, FAC sẵn sàng đồng hành cùng Quý doanh nghiệp trong việc quản lý, tuân thủ và tối ưu các chính sách thuế hiện hành. Để được tư vấn chi tiết về giải pháp phù hợp, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ hotline: 024 730 25968 hoặc email: fac@fac.vn